Bel ons: 020-7373170

Demodex / puppyschurft

De demodex canis mijt is de veroorzaker van puppy- of jonge honden schurft. De demodex mijt is gemakkelijk te onderscheiden van andere mijten. In tegenstelling tot andere bekende mijten is demodex een smal langwerpig `visje’ met aan de voorste helft beiderzijds 4 korte pootjes (zie afbeelding hieronder).
demodex puppyschurft

Voor alle duidelijkheid: de demodex mijten zijn niet met het blote oog te zien; we kunnen ze alleen zichtbaar maken onder een microscoop.

De demodex mijt maakt deel uit van de gezonde huid “bewoners”. Dus in principe is de mijt in zeer kleine aantallen aantoonbaar bij iedere gezonde hond, zonder dat deze klachten veroorzaakt. Demodex gaat pas problemen veroorzaken, als de mijten in aantal toenemen in haarfollikels en talgklieren. Die toename van het aantal demodex mijten laat het lichaam alleen toe als er sprake is van een gebrekkige afweer, van een erfelijke aanleg of een onderliggende ziekte die de weerstand van de hond ondermijnt. Dit is ook de reden dat een demodex infectie bekend staat als puppyschurft. Puppy’s hebben een mindere afweer dan een gezonde volwassen hond. Hierdoor zijn zij gevoeliger voor infecties. Aangezien de meeste gezonde honden ook de demodex mijt bij zich dragen, raken puppy’s meestal al in het nest besmet. In de meeste gevallen geeft dit geen problemen. Als het immuunsysteem echter iets op de proef gesteld wordt, kan de mijt hier gebruik van maken door zich snel voort te planten. Overigens worden ook demodex infecties wel bij volwassen honden vastgesteld. Hierbij is dan echter vrijwel altijd een onderliggend probleem de oorzaak. Te denken vat hierbij bijvoorbeeld aan een huidallergie of een ziekte die het algehele immuunsysteem onderdrukt (zoals een traag werkende schildklier of lymfoom, tropische ziektes zoals leishmania enz.)

Het beeld van demodicose in zijn meest bekende vorm is: kaalheid rond de ogen, op de wangen, rond de mond, op de hals, maar ook op andere plekken van het lichaam. Soms zijn er enkele korstjes, schilfers en/of rode plekken te zien, soms zien we etterende pukkels, veroorzaakt door bacteriën (Staphylococcen). Maar meestal is het een `schone’ kale plek. In een aantal gevallen zien we willekeurig over het lichaam 1 of enkele van die kale plekjes, bijvoorbeeld op de tenen.In de meeste gevallen is er geen sprake van jeuk. In ernstige gevallen met een ernstige infectie kan er wel sprake zijn van jeuk. Meestal zijn dan echter de bijkomende gisten/bacteriën en evt. andere mijten de veroorzakers hiervan.

De diagnose wordt gesteld aan de hand van de huidklachten en het microscopisch beeld. Met de hand wordt van het aangetaste gebied een velletje in geknepen en met een scherpe lepel of mesje wordt oppervlakkig wat huidmateriaal afgeschraapt en onder de microscoop onderzocht. Door het knijpen komt de talg meer naar boven uit de talgkliertjes, waardoor de kans van het vinden van mijten wordt vergroot. De mijten zijn gemakkelijk aan te tonen. Dus, als er geen demodex mijten te vinden zijn in het aangetaste gebied is de diagnose al gauw gesteld: geen demodicose. Een enkele mijt is niet 100% bevestigend, maar meerdere mijten wel. Als er heel veel demodex mijten zitten, kan dat een aanwijzing zijn voor een ernstige besmetting, of beter omschreven: van een serieus afweer probleem. In chronische gevallen kan het zijn, dat alleen een huidbiopsie uitsluitsel kan geven, maar in verreweg de meeste gevallen is een eenvoudig afkrabpreparaat voldoende om de diagnose demodicose te stellen.

Algemeen onderzoek

Een algemeen onderzoek kan aanleiding geven tot de noodzaak van aanvullend onderzoek om de eventuele achterliggende oorzaak te achterhalen.

Belangrijk is om te weten dat als het immuunsysteem aansterkt de demodex mijten vaak vanzelf weer in regressie gaan. Het typische voorbeeld hiervan is de jonge hond met een enkel kaal plekje. Tegen de leeftijd van 8-9 maanden zijn deze vaak spontaan verdwenen.

De belangrijkste redenen om wel een behandeling in te stellen zijn: veel last van de huidklachten, een enorme overgroei van mijten, geen spontaan herstel. Belangrijk hierbij is om altijd een eventuele achterliggende oorzaak te proberen te achterhalen en als mogelijk te behandelen.

Demodex is niet besmettelijk. Opvallend is vaak dat in een nest puppies, slechts 1 of 2 pups puppyschurft hebben, terwijl de rest nergens last van heeft, ondanks het zeer intieme contact. Het is een probleem van het immuunsysteem van het dier zelf, waardoor de mijten in de huid gaan woekeren. Het is dus niet noodzakelijk en zelfs ongewenst om het dier te scheiden van andere dieren.

De behandelingsmogelijkheden splitsen zich in drie groepen op:

  • Afwachten en vanzelf laten genezen. Zoals gezegd de milde vormen van demodex genezen vaak spontaan. Dit kan wel weken tot enkele maanden duren. Zolang het dier echter geen last heeft, is er geen reden om vrij heftige medicijnen te gaan gebruiken.
  • Ondersteunen met een mijtdodend/afzwakkend middel: Bravecto of Advocate is hier een goed voorbeeld van. Bravecto en Advocate zijn voor behandeling van demodex geregistreerd. Bravecto en Advocate worden vaak ook voor ontworming/ontvlooien en ter preventie van hartworm gebruikt.
  • In heftige gevallen of als voorgaande geen effect gehad heeft, dient behandeld te worden met Ectodex. Dit is een wassing waarmee het dier elke 5 dagen gewassen dient te worden. Ectodex bevat amitraz en mag dus niet bij Chihuahua’s gebruikt worden. Contact met katten moet tevens voorkomen worden, wegens enorme giftigheid. Deze behandeling wordt voortgezet aan de hand van regelmatige afkrabsels van de huid, totdat er geen demodex mijten meer worden aangetroffen. Dan moet nog 2 keer door behandeld worden.

Het moge duidelijk zijn dat bovenstaande behandelingen alleen werken als de eventuele achterliggende oorzaak mee behandeld wordt. Het Dierenziekenhuis Diemen adviseert u graag.